Wybrany projekt z budżetu partycypacyjnego 2017 - widokówki z Hanną Czaki

"Wybrany projekty"? Po jakiemu to?

Byłam na prezentacji tego projektu. Bardzo mi się podoba pomysł upamiętniania bohaterskich harcerek, i w ogóle, uczennic i nauczycieli tamtego czasu. Pamięć jest bardzo ważna - a ten projekt służy pamięci. Ma on tez znaczenie wykraczające poza Żoliborz. Myślę, że warto promować patronów ulic - poprzez pocztówki, i w inny sposób, nie tylko w dzielnicy, nie tylko w Warszawie.Mam nadzieję, że pomysł pocztówek pamięci podchwycą inne samorządy w Polsce - dobrze by było. Nie wiedziałam nic o J=Hance Czaki, chociaż jej nazwisko jakoś zadźwięczało w pamięci, a przecież interesuję się tym, co było, na Żoliborzu we wrześniu 1944 roku zginął młodszy o kilka lat od Hanki Czaki brat mojego Taty, który ze szkoły marianów przedostał się do zakładów Opla, pragnąc wziąć udział w Powstaniu. Pocztówka - chociaż tyle... Popieram ten projekt gorąco.

Hanka Czaki to moja krewna - o samej Hance pisał Bartoszewski w swoich wspomnieniach - jej rodzina (matka, ciotka ojciec) została aresztowana razem z nią - wszyscy zginęli rozstrzelanie przez Niemców w styczniu-lutym 1944. Ojciec - Tytus, zresztą legionista, współpracownik Piłsudskiego, dziennikarz, prezydent Brześcia nad Bugiem i Włocławka. Moja praprababka była stryjeczną siostrą Tytusa - jej syn - mój pradziadek - Edward Bojanowski, razem z żoną - Anastazją - został aresztowany przez Niemców na początku sierpnia 1944 na Okopowej (mieszkanie należące do rodziny Czakich, ale do kogo - czy praprababki, czy Tytusa, czy kogoś innego - nie mam pojęcia). Pradziadek z wędrówki po różnych KL już nie wrócił. Mój dziadek - Bogdan - jako kilkunastoletni chłopak ocalał - w Powstaniu walczył w jednym z oddziałów zgrupowania Radosław. Złapany we wrześniu 1944, też przeszedł ścieżkę obozową. W ogóle historia rodziny Czakich jest bardzo ciekawa. W okresie XIV-XVII wiek na Węgrzech byli jedną z bardziej znaczących rodzin szlacheckich - m.in. skoligacili się z Zapolyami, Rakoczymi, Weselenyimi, Batorymi (rodzina Tytusa, podobnie jak moja - to kuzyni w I linii Stefana Batorego, jeden z przodków - Dymitr był żonaty z Zofią Batory (siostrą króla) - przybyli do Polski z Węgier w 1711 roku, po powstaniu Rakoczego. Protoplasta polskiej gałęzi rodu - Michał - był jednym z dowódców wojsk powstańczych. Jego syn - Franciszek Feliks - był kartografem St. Augusta Poniatowskiego. W 1767 uzyskał indygenat dla herbu Aleksander Pan/Skarbek. Ten herb łączy polską i węgierską gałąź rodu. Anicet Czaki był zdolnym architektem i pozostawił po sobie m.in. prace tematyczne dot budownictwa wiejskiego, które były używane w Królestwie Polskim jeszcze pod koniec XIX wieku. Rodzina bardzo "dzietna" - aż do początków XX wieku normą było 6-7 dzieci, polski rekordzista miał ich trzynaścioro (ojciec Tytusa, a dziadek Hanki). Na Węgrzech dochodziło do... 20. Węgierska gałąź rodu była do 1945 roku właścicielami zamku w Spiszu i dóbr spiskich. I żeby powiązać ich jakoś jeszcze z naszą historią dodam, że dwukrotnie - w 1920 i 1939 ministrami Spraw Zagranicznych Węgier byli Czaki. Imre w 1920, gdy Węgry, jako jedyne państwo Europy Środkowej pomogło nam w wojnie z Rosją Sowiecką (amunicja, uzbrojenie), Istvan w 1939 - gdy Węgry odmówiły Niemcom udziału w inwazji na Polskę.