Informator Żoliborza 16/03/2014 09:59

Dla wielu mieszkańców wybudowanego w latach sześćdziesiątych osiedla "Zatrasie" ulica stanowiąca jego południowo-zachodnią granicę powstała dopiero wraz z osiedlem. W pewnym sensie jest to prawda, wtedy bowiem na nowo wytyczono jej odcinek między Krasińskiego a Elbląską, zmieniając jednocześnie jej bieg przez wygięcie w kierunku zachodnim.

 

Wystarczy jednak zerknąć na jakikolwiek przedwojenny plan Warszawy (kilka z nich zostało zamieszczonych na portalu poświęconym warszawskiej komunikacji - trasbus.com) aby stwierdzić, że Przasnyska istniała już w czasach II RP. Co więcej, wtedy dopiero otrzymała swoją nazwę (tak jak wiele innych nazw warszawskich ulic nadanych po odzyskaniu niepodległości upamiętniała ona miejscowość, która znalazła się w granicach kraju odrodzonego po wielu latach zaborów), natomiast sama ulica ma rodowód o wiele starszy.

W 1821 r. w pobliżu byłego sentymentalnego ogrodu Izabeli Czartoryskiej (teren obecnego osiedla "Rudawka" i zbiegu ulic Powązkowskiej i Elbląskiej) założono letni obóz wojskowy, w którym od czerwca do października stacjonowała piechota i artyleria ówczesnego Królestwa Polskiego, zwanego potocznie "kongresówką". Jak pisze Franciszek Kurowski w "Pamiętnikach miasta Warszawy": […] wojsko dwóch narodów corocznie przez cztery miesiące w wojennym szyku , mając pod namiotami schronienie, ćwiczenia letnie odbywało […]

Wojsko miało jednak schronienie nie tylko pod namiotami, ponieważ w obozie powązkowskim powstawały też drewniane baraki i domki (również murowane) oficerskie z doskonale utrzymanymi ogródkami. Obóz został zniszczony w czasie Powstania Listopadowego, a właściwie wojny polsko-rosyjskiej w 1831 r., następnie zaś przejęty przez armię rosyjską w ramach Powązkowskiego Pola Wojennego, które pod koniec XIX w. stało się największym zespołem koszarowo-magazynowym Twierdzy Warszawa.

Jedną z dróg wytyczonych w ramach obozu wojskowego jeszcze w latach dwudziestych XIX w, była właśnie późniejsza Przasnyska. Według Przemysława Boguszewskiego ("Powązkowskie obozy wojskowe 1832 - 1914" - "Zeszyty Wolskie" nr 9) baraki dla jednej dywizji piechoty stojące wzdłuż drogi zostały nazwane przed 1856 r. Powązkowskimi Barakami Letnimi (ponad dwieście drewnianych domków mieszkalnych i budynki gospodarcze).

Wybudowanie linii kolei obwodowej w 1875 r. miało swoje, odczuwalne do dziś, konsekwencje dla Przasnyskiej. Krótki jej fragment, odchodzący od Powązkowskiej, został wtedy odcięty i w obecnym podziale administracyjnym znajduje się już po stronie Woli. To kilkudziesięciometrowy odcinek, o którym jako dawny mieszkaniec "Zatrasia", przyznaję ze wstydem, przez wiele lat w ogóle nie wiedziałem, że istnieje. Całkowicie odcięty torami kolejowymi należy do kamieniarsko-magazynowego zaplecza Cmentarza Powązkowskiego. Wypełnia go, zatopiona w bujnej roślinności, tzw. "dzika zabudowa" jakiej wiele powstało na peryferiach Warszawy tuż po wojnie.

O wiele dłuższy, żoliborski odcinek, Przasnyskiej można podzielić na dwa fragmenty - miedzy Duchnicką a Krasińskiego to teren Żoliborza Przemysłowego, powstałego w okresie powojennym, choć nie do końca, bo przecież Instytut Mechaniki Precyzyjnej przy Duchnickiej ma rodowód sięgający 1926 r.  Do dzisiaj na tym fragmencie Przasnyskiej zachował się prawdziwy ewenement małej architektury - ostatnia w Warszawie wiata przystankowa typu "Stolica" z lat sześćdziesiątych. Zrujnowana konstrukcja, pozbawiona zresztą tylnej ściany ze zbrojonych drutem szyb osadzonych w stalowych ramach przy pomocy kitu, zapewne długo już nie postoi. Podobno ma zostać przeniesiona do powstającego właśnie Muzeum Komunikacji.

W okresie międzywojennym pole miedzy Przasnyską a żoliborskim odcinkiem Burakowskiej (przemianowanym niedawno na Anny German) zajęte było przez drugie na Żoliborzu osiedle "barakowców" - urządzone przez magistrat dla bezdomnych i bezrobotnych. Było podobno gorsze niż to przy Felińskiego 1.

Drugi odcinek Przasnyskiej między Krasińskiego a Elbląską niegdyś, tak jak cała obozowa droga, był prosty jak strzała (przynajmniej na planach) i biegł w zasadzie między Krasińskiego a Włościańską. Strona południowo-zachodnia zajęta jest przez teren tzw. "polanki" (tak nazywała ten wówczas dziki park dzieciarnia z "Zatrasia" w latach siedemdziesiątych) i powstały w 1960 r. Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej  z najbardziej charakterystycznym okrągłym budynkiem wirówki przeciążeniowej. Druga strona to oczywiście "Zatrasie" powstałe w latach 1960-64 wg projektu Jacka Nowickiego. Nie jest to jednak pierwsze planowo wybudowane tu osiedle. Na starych planach u zbiegu Krasińskiego i Przasnyskiej widać gęstą sieć uliczek, wytyczonych pod zaprojektowaną w 1925 r. przez Oskara Sosnowskiego Kolonię Kościuszki.  W jej ramach powstało szesnaście kilkumieszkaniowych domów, nawiązujących do dworkowej architektury Żoliborza Oficerskiego i Urzędniczego. Ruiny spalonego w 1944 r. osiedla zostały rozebrane po wojnie.


Przasnyska, tak jak inne pozostające w cieniu zakamarki Żoliborza Południowego, znajduje się na trasie wycieczki rowerowej "Żoliborz mniej znany", której co najmniej dwie edycje odbędą się w bieżącym roku. Zapraszam!

Piotr Wierzbicki

facebook fan page: Warszawa Na Wyrywki

Reklama

Ulica Przasnyska komentarze opinie

Komentarze mogą dodawać tylko zalogowani użytkownicy.




Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez izoliborz.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

MPG MEDIA SP z o o z siedzibą w Warszawa 02-761, Cypryjska 2G

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"